Uitgekleed persoonsgebonden budget leidt tot verminderde maatschappelijke participatie van ouderen
31-05-11
Door Natalie Bommeljé en Pascal Noordover – directie Evita Zorg
Vorig jaar gaf het kabinet aan het recht op een persoonsgebonden budget (PGB) met een wet te willen regelen. Staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten schreef aan de Kamer dat ze die wet op 1 januari 2014 wilde laten ingaan. Zij gaf toen ook al aan dat een versobering nodig is om de regeling rond het PGB "meer solide en toekomstvast" te maken. De manier waarop deze versobering gestalte gaat krijgen, lijkt nu duidelijk te worden. Naar verluidt, wil het kabinet dat van de 130.000 budgethouders, slechts 10 procent aanspraak kan blijven maken op een PGB. Zo wil het kabinet de AWBZ in de toekomst betaalbaar houden. Alleen dit jaar kost de PGB-regeling al 2,7 miljard euro. In de hele AWBZ gaat jaarlijks ruim 22 miljard euro om. De ministerraad moet nog over het voorstel stemmen.
Met het PGB kunnen chronisch zieken, ouderen en gehandicapten zelf zorg inkopen en regie nemen over de manier waarop verzorging en begeleiding ingepast worden binnen hun dagelijks leven. Zo kunnen zorgvragers zelf bepalen wie hen komt helpen, wanneer een zorgverlener komt helpen en wat deze zorgvelener precies doet. Hiermee draagt de pgb-regeling bij aan de wens van veel zorgbehoevende ouderen om ondanks een ziekte of handicap maatschappelijk te kunnen blijven participeren. Iets wat regering en samenleving wensen te stimuleren.
Want op de website van het Ministerie van VWS zegt staatsecretaris Veldhuijzen van Zanten het volgende: “Ouderen verdienen een geborgen oude dag, met goede en toegankelijke zorg. Veel ouderen willen thuis blijven wonen. Dat betekent dat de zorg daar naar toe moet worden gebracht. Dat moeten we goed organiseren, zodat de professionals kunnen samenwerken met de familie en vrienden die de ouderen al ondersteunen.”
Deze uitspraak lijkt nu haaks te staan op voorgenomen kabinetsplannen om flink te bezuinigen op het PGB. Zo lang er geen alternatief is voor de zorg die met behulp van een PGB “op maat” georganiseerd kan worden, is deze bezuiniging een regelrechte ramp voor veel ouderen die afhankelijk zijn van verpleging en verzorging. Zij zullen terug moeten naar de situatie waarin de zorg “in natura” geleverd wordt. De instellingen die deze zorg leveren kunnen door hun interne organisatie slechts in beperkte mate gehoor geven aan de roep om maatwerk. De zorgverlening is verdeeld in functies, waarbij er voor iedere functie gedurende een kort moment een aparte medewerker wordt ingezet. De oudere krijgt te maken met een veelheid aan zorgverleners die eigenlijk maar weinig tijd en aandacht aan hem of haar kan besteden. In geval van een PGB worden de verschillende functies vaak uitgevoerd door dezelfde medewerker die daardoor langer aanwezig is en een band opbouwt met zijn cliënt.
Naast dit alles vinden wij het onbegrijpelijk dat de voorgenomen maatregel wordt gezien als bezuiniging. De zorg die middels een PGB wordt georganiseerd, is zo’n 25% goedkoper dan zorg in natura. Deze maatregel resulteert dus niet alleen in een groot aantal ouderen dat niet langer maatschappelijk kan participeren, maar ook in een kostenverhoging voor de samenleving. Om nog maar niet te spreken van de verdere gevolgen. Ouderen die geen regie meer kunnen voeren over het eigen welzijn en comfort, vormen een groep die niet meer zelfredzaam kan zijn. Het enige alternatief voor veel van deze mensen is een opname in een verzorgings- of verpleeghuis. Wat ons betreft een stap terug in een tijd waarin veel ouderen thuis willen blijven wonen en ook weer een verzwaring van de zorgkosten binnen onze samenleving. Ook durven wij te beweren dat de beleving van welbevinden en zelfredzaamheid, eventueel aangevuld met zorg op maat, vele malen groter is in de thuissituatie.
Evita Zorg levert dagelijks zorg aan 200 klanten, voornamelijk zorgbehoevende ouderen met een PGB, die door onze zorgverlening op maat zelfstandig kunnen blijven wonen in welzijn en comfort.
